دهم می ۲۰۲۴، مردی ۸۶ ساله در نیویورک درگذشت که بیشتر مردم جهان نامش را نشنیده بودند؛ اما اثر انگشت او روی هر معاملهای که امروز در بازارهای مالی جهان انجام میشود، روی نقشههایی که از نخستین لحظات کیهان کشیده میشود، و روی مسیری که هوش مصنوعی مدرن از آن عبور کرده، دیده میشود. جیم سایمونز نه سیاستمدار بود، نه چهره تلویزیونی، و نه حتی، به معنای متعارف، یک «سرمایهدار». او ریاضیدانی بود که در جوانی تصمیم گرفت بازارهای مالی را نه بهعنوان قمارخانه، بلکه بهعنوان یک مسئله ریاضی حلنشده ببیند. نتیجه، سودآورترین ماشین پولسازی تاریخ سرمایهداری بود: صندوق «مدالیون» در شرکت «رنسانس تکنولوژیز». و بعد، در نیمه دوم زندگی، همان ماشین به بزرگترین موتور خصوصی تأمین مالی علوم پایه در آمریکا تبدیل شد.
این، پرترهای است از صفر تا صد: از رمزشکستن برای دولت آمریکا در اوج جنگ سرد با شوروی، تا نگارش یک نظریه هندسی که بعدها ستون فقرات نظریه ریسمان شد، تا راهاندازی صندوق پوششریسکی که چهار دهه رکورد بازدهیاش را هیچکس نتوانست تکرار کند، تا تأسیس بنیادی که امروز، دو سال پس از مرگ او، همچنان میلیاردها دلار به ریاضیات، نجوم، علوم اعصاب و پژوهش اوتیسم تزریق میکند.
این جیم سایمونز است. ریاضیدانی که والاستریت را به آزمایشگاه بدل کرد، رکورددارِ پولسازی تاریخ شد، و در نیمه دوم عمر ثروتش را وقف کشف رازهای جهان کرد.